TARIMSAL YAPI


	İlin toplam yüzölçümü 2.506.600 ha olup, bunun 1.548.379 ha Mera alanı, 74.141 ha Çayır alanı, 221.525 ha Orman-Koru -Fundalık alan, 22.887 ha Yerleşim alanı, 460.252 ha Tarıma Elverişli alan ve 179.416 ha Tarıma Elverişsiz araziler olarak dağılım göstermektedir. Erzurum’da mera alanının oranı yüksek (%61.8), orman alanlarının oranı ise düşüktür (%8.8). Türkiye genelinde ise mera alanlarının oranı ile orman alanlarının oranı birbirine eşit olup %26 dır. Erzurum ilinde çayır mera alanlarının fazlalığı hayvancılık için bir potansiyel olmakta, ancak orman alanlarının azlığı yağış için kısıt teşkil etmekte ve erozyona neden olmaktadır. YÜZÖLÇÜMÜ 2.506.600 ARAZİNİN DAĞILIMI ALAN % 1 Tarım arazisi (İşlenen) 460.252 18.4 2 Çayır-Mer’a arazileri 1.622.520 64.7 3 Orman arazisi 221.525 8.8 4 Tarım dışı ve Yerleşim alanı 202.303 8.1 GENEL TOPLAM 2.506.600 100 ARAZİ KULLANIM DURUMU VE İŞLETMELER Ülkemiz genelinde olduğu gibi Erzurum ilinde de tarımsal işletmeler küçük ve çok parçalı yapıdadır. İlde 53673 adet tarım işletmesi mevcuttur. Bu işletmelerin tamamı aile işletmesi özelliğindedir. İl de tarım işletmeleri genellikle bitkisel ve hayvansal üretimi birlikte yapmakta ve bu işletmelerin oranı da %87 ‘yi (46917) bulmaktadır. Bu işletmeleri sırasıyla %11’i (5889) yalnızca bitkisel üretim yapan işletmeler ve %2’si de (866) yalnızca hayvansal üretim yapan işletmelerden oluşmaktadır. İlimizde işletmelerin sahip olduğu arazi miktarları büyüdükçe işletme sayıları azalmaktadır. İlimizde işletmelerin yoğunlaştığı arazi büyüklüğü 20- 49 dekar ile 50-99 dekar arasındadır. limizde 53.673 adet işletme mevcut olup, yalnız kendi arazilerini işleyen işletme sayısı 72 adettir. Bu şekilde işlenen arazi 1246 da. dır. 5480 adet işletme ise başkasına ait 494059 da’ lık araziyi işletmektedir. 2001 genel tarım sayımı hane halkı araştırma sonuçlarına göre Erzurum ilinde 3.676.763 da arazi 173.590 adet parça sayısından oluşmaktadır. Türkiye genelinde olduğu gibi Erzurum ilindeki tarım işletmeleri, hızlı nüfus artışı ve artan nüfusun tarım dışı sektörde istihdam edilmesi zorunluluğuna karşılık, bu sektörlerde iş gücü talebinin nüfus artışına uygun düzeyde artırılamaması; tarımın gelişim hızının nüfus artışını karşılamada yetersiz kalması ve miras yoluyla arazilerin bölünmesi gibi nedenlerle giderek küçülmüştür HAYVANCILIK VE HAYVANSAL ÜRÜN ÜRETİMİ Hayvansal üretimin yapıldığı işletmelerde; örneğin yetiştirme ve besi faaliyetlerinde başarıya ulaşılsa dahi, pazarlamada ortaya çıkan problemler çözülmedikçe, üretim ve kaliteyi yükseltmek çoğu zaman güç ve bazen de imkânsızdır. Hayvansal ürünlerin pazarlanması, ürünlerin hammaddeden mamul halini alıp, tüketim aşamasına geçme anına kadar devam eder. Bu bakımdan pazarlama, hayvansal ürünlerin imalat safhalarını da kapsamaktadır. Erzurum’da büyük ölçüde öz tüketime yönelik olarak üretilen hububatın yanında ağırlıklı iktisadi faaliyet hayvancılıktır. Erzurum’da et üretimi ilin hayvancılık potansiyelini göstermekten uzaktır. Zira Türkiye’nin çeşitli yörelerinden işletmeci ve tacirler ihtiyaçları için Erzurum kaynağına başvurmaktadır. Erzurum hayvan varlığı bakımından Türkiye’nin 1. büyük ilidir. Erzurum’da hayvan besiciliği özellikle kurban bayramında İzmir, İstanbul, Ankara, Trabzon, Rize, vb. İllerde satılmak üzere yapılmaktadır. Besicilik için hayvanlar çiftçilerden veya hayvan pazarından temin edilmektedir. Erzurum merkezde bir canlı hayvan borsası mevcut olup gösterilen ilginin yetersizliğinden az sayıda hayvan alım-satım işlemi yapılmaktadır. Oltu, Tortum, Tekman, Horasan ve Merkez ilçelerinde canlı hayvan pazarları mevcuttur. Bu pazarlardan il dışına canlı hayvan olarak gitmektedir. Ayrıca Erzurum’da mevcut olan 3 adet pastırma sucuk imalathanelerinde doğrudan çiftçiden ve besi işletmelerinden alınarak kesilen hayvanların etleri kullanılmaktadır. Ayrıca kasaplarda direk olarak çiftçiden aldığı hayvanı keserek pazarlamaktadır. Hayvan varlığı Türkiye büyükbaş hayvan varlığının % 5,4 ünü, küçükbaş hayvan varlığının ise % 2,80’ne sahip Erzurum ilinin Türkiye et üretimi içindeki payı sahip olduğu hayvan varlığının yanında çok düşük seviye de olup, grafik 11’ de görüldüğü gibi % 1,5 ‘ler seviyesindedir. Aynı şekilde ilimizin deri üretimindeki payı da et üretiminde olduğu gibi % 1,1 seviyesindedir. Görüldüğü gibi, hayvancılık alanında dikkate değer bir noktada, hayvan varlıklarıyla elde edilen et ve deri üretimi arasındaki uyumsuzluktur. Bunun en önemli sebebi, büyük ve küçükbaş hayvanın kesiminin bir kısmının il dışında yapılması ayrıca kurbanlık olarak il dışına sevk edilmesidir. Bu alanda kaçak kesim yapılması da söz konusu olabilir. BÜYÜKBAŞ SIĞIR KÜLTÜR 16.366 3% K.MELEZ 193.098 36% YERLİ 329.188 61% SIĞIR TOPLAMI 538.652 MANDA 1.504 BÜYÜKBAŞ TOPLAMI 540.156 KÜÇÜKBAŞ KOYUN 809.800 KIL KEÇİSİ 85.346 KÜÇÜKBAŞ TOPLAMI 895.146 TEK TIRNAKLI AT 9.671 EŞEK 7.684 KATIR 1.210 TEK TIRNAKLI TOPLAMI 18.565 KÜÇÜK EVCİL TAVUK 445.970 HİNDİ 54.210 ÖRDEK 58.500 KAZ 37.960 KÜÇÜK EVCİL TOPLAMI 596.640 ARICILIK ARI KOVANI 87.229 İlde Entegre Et Tesislerinin yeterli olmasına rağmen, dericilikle uğraşan işletmelerin bulunmayışı dikkat çekmektedir. 2001 yılı verilerine göre; ildeki mevcut 9 işletmede büyükbaş hayvan kesim kapasitesi 1221 adet/ gün olup % 9 kapasite ile (üretim 119 adet/gün), küçükbaş hayvan kesim kapasitesi 8755 adet/ gün olup % 3,5 kapasite ile (üretim 310 adet/gün) ve pastırma-sucuk-kavurma İmalathanesi, kurulu kapasiteleri 6892 ton/yıl olup bu kapasitenin ancak % 2’si (üretim 143 ton/yıl) kullanılmaktadır. Canlı hayvanların yem ihtiyacı genellikle ildeki 7 adet yem fabrikasından büyük çoğunluğu karşılanmakta olup, 191 adet yem bayisi bulunmaktadır. 1997-2003 dönemi ortalamasına göre Erzurum İli yılda ortalama olarak yaklaşık 316.894 ton süt üretimi gerçekleştirmiştir. Erzurum süt üretiminin aynı dönemde Türkiye üretimindeki payı yaklaşık %3 civarında olmuştur. İlde bulunan 53 adet süt mamulleri işleme tesisi 2003 yılında ilde üretilen süt miktarının yıllık ortalama olarak sadece %3,4’u satın alınıp işlenmiştir (Tarım İl Müdürlüğü verileri, Erzurum). İlimizdeki üreticiler sütlerini yapılan anketlere göre çok düşük fiyata sattıklarını ifade etmektedirler. Bölgede süt üretiminin küçük işletmeler tarafından gerçekleştirilmesi süt toplama maliyetini artıran en önemli unsurlardan birisi olup, süt üretiminin bahar ve yaz aylarında yoğunlaştığı, buna karşın sonbahar ve kış aylarında süt üretimi durma noktasına gelmektedir. İlde bulunan süt işleme tesisleri ürettikleri süt ürünlerinin büyük miktarını il içinde pazarlamaktadır. Erzurum ilinde süt pazarlamasının geliştirilmesi; işletme ölçeklerinin artmasına, süt üretimindeki mevsimsel farklılıkların azaltılmasına, süt işleme sanayilerinin tüketici eğilimli pazarlama konusunda eğitilmesine ve rekabette ürün farklılaştırma konusunun önemini kavramalarına önemli ölçüde bağlıdır. Bal Erzurum ilinde kırsal kesimde bir çok hanenin önemli geçim kaynaklarından biridir. Erzurum’un her ilçesinde bal üretimi yapılmaktadır. Ancak Erzurum merkez ve yakın ilçelerinde üretilen bal Erzurum balı olarak isim yapmıştır. Erzurum’da 1992 -1998 yılları arasında üretilen bal Türkiye bal üretiminin yaklaşık % 1,9 unu karşılamaktadır. Ayrıca özellikle Uzundere ilçemiz sınırlarında ağırlıklı olmak üzere 26 adet su ürünleri üretim tesisleri mevcuttur. TARIMSAL ÜRETİME DAYALI SANAYİ FAALİYET ALANI FİRMA SAYISI Et ve Mamulleri 21 Süt ve Mam. ve Bal Paketleme 56 Şeker ve Şekerli Mamuller 18 Yumurta Paketleme 1 Ekmek ve Çeşitleri 142 Unlu Mamuller 23 Bakliyat ve kuruyemiş 21 Temel petek İmalatı 4 Kahve İmalatı 1 Ambalaj İmalatı 7 Pasta İmalatı 37 Yemek Fabrikası 2 Un Fabrikaları 8 Tuz İmalatı 3 Bitkisel Yağ 2 Baharat 2 Yem Fabrikası 8 İlimizde Tarımsal üretime bağlı olarak kurulmuş sanayi kuruluşlarının başında Erzurum Şeker Fabrikası, Kombinalar, Mandıralar, Yem Fabrikaları ve Un fabrikaları ile Bitiksel yağ fabrikası gelmektedir. İlimizde faaliyet gösteren büyük işletmeler ile birlikte küçük ve orta ölçekli işletme sayıları tabloda verilmiştir. TARIMSAL ÖRGÜTLENME İlimiz faaliyet alanında 91 adet Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, 26 adet Sulama Kooperatifi, 1 adet Pancar Ekicileri olmak üzere toplam 118 adet kooperatifimiz mevcuttur. İLİMİZDE BULUNAN TARIMSAL BİRLİKLER Erzurum İli Anadolu Esmeri Damızlık Sığır Yetiştiriciler Birliği- 2001 Erzurum İli Arı Yetiştiricileri Birliği -2003 Erzurum Bölgesi Sulama Kooperatifleri Bölge Birliği-1999 Erzurum Bölgesi Hayvancılık Kooperatifleri Bölge Birliği-2004

	Gönderen	Konu: TARIMSAL YAPI (Okunma Sayısı 497 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.